دانشـــجوي حقـــــوق

برخي از افراد بر اين باورند كه ذهن برتر از آنِ عده اي خاص و امري وراثتي است، امّا قابليت هاي ذهني در همه ي افراد قابل ارتقاء است به حدي كه مي توان از آن به اعجاز ذهن تعبير كرد. افراد ِ موفق كساني هستند كه راه هاي كارآمد سازيِ ذهنِ خويش را يافته و با پشتكار به اجرا گذاشته اند تا با ذهني برتر در پهنه ي عصر انفجار اطلاعات، پله هاي ترقي و پيشرفت را با سرعت طي كرده و مفهوم موفقيت را براي خويشتن تحقق عيني بخشند.

مطالب اين نوشتار به گونه اي است كه اختصاص به سطح خاصي از تحصيلات و يا رده ي سني معيني ندارد، هر فردي با هر سن و سالي ، با هر سطحي از تحصيلات از ابتدايي تا عالي و با هر شغل و حرفه اي مي تواند از آن بهره ببرد و با ذهني برتر در عرصه فعاليت خود توانمندتر ظاهر شود، اما براي فعالان عرصه ي آموزش، پژوهش و اهالي وادي مطالعه ارزشي حياتي دارد، چرا كه با كاربرد روش مطالعه ي صحيح و ساماندهي شده از مطالعه ي خود لذت مي برند.

متاسفانه در سيستم آموزشي ما، فقط افراد به خواندن ترغيب مي شوند ولي روش مطالعه صحيح به آنها آموزش داده نمي شود!!

در جنگ جهاني دوم بعضي از خلبانان اهداف مورد نظر را به خوبي تشخيص نمي دادند، اين امر به اين دليل بود كه سرعت بالاي هواپيما و كندي تجزيه و تحليل و ادراك ذهن و چشم اين قابليت را از آنان سلب كرده بود! براي حل مشكل دستگاهي را طراحي كردند كه تصاويري را به خلبانان نشان مي داد و خلبانان با ديدن تصاوير بايد تشخيص مي دادند تصوير چيست، ابتدا تصاوير را با سرعت كم نمايش مي دادند، تصاويري مثل، كاميون، چادر، ساختمان و … ، به تدريج با گذشتن از مراحل مختلف سرعت را افزايش دادند تا جايي كه بر اثر تمرين بر روي اين كار همان خلبانان توانستند با سرعت زياد هواپيما اهداف و تصاوير را تشخيص دهند و چيستي آن را درك كنند.

در همان زمان يك چشم پزشك فرانسوي به ذهنش خطور كرد كه اگر اين كار در مورد كلمات هم انجام شود ما با سرعت بالاتري كلمات را تشخيص مي دهيم، يعني كلمات را با سرعت بيشتري از مقابل چشم عبور دهند و يا چشم با سرعت بيشتري از روي كلمات عبور كند كه با اين عمل و تكرار آن چشم ما سرعت ديد بالاتري پيدا خواهد كرد و ذهن هم در اثر تمرين سرعت ادراك بيشتري خواهد داشت ، بدين شكل مبحث تند خواني از هاروارد شروع و در سراسر دنيا گسترش يافت.

*دلايل كندخواني:

معايب كلمه خواني : كلمه خواني هم سرعت مطالعه را كم مي كند و هم ميزان درك را پايين مي آورد. عده اي معتقدند كه با خواندن كلمه به كلمه ميزان درك مفاهيم بيشتر است در حالي كه چنين چيزي كاملن غلط است چرا كه مغز با معني و مفهوم جملات كار دارد و اساسن مفهوم برخي كلمات هم در جمله نمود پيدا مي كند، نه با معني و مفهوم كلمات، همين الان كه شما اين نوشتار را مي خوانيد مغز شما با كلمات كاري ندارد بلكه در پي دريافت مفهوم جملات است. اگر قرار باشد ذهن روي تك تك كلمات مكث كند، اولن بعضي از كلمات را درك نمي كند چرا كه داراي مفهوم نسبي هستند و در كنار كلمات ديگر است كه در يك تركيب نحوي معني و مفهوم واضح و روشني پيدا مي كنند و ثانين اينكه ميزان درك پايين مي آيد، به عنوان مثال يك تايپيست زماني كه متني را تايپ من كند به صورت كلمه به كلمه مي خواند و تايپ مي كند نه به صورت جمله به جمله ، حال اگر از همين فرد بعد از اتمام كارش در مورد آن متن سوال كنيد شايد مقدار زيادري را نتواند ياد آوري كند چون كلمه خواني كرده است.

2. خواندن با صدا ( بلند خواني ): دومين علت كندخواني، خواندن با صدا است، كسي كه با صدا مطلبي را مي خواند حتا اگر با نهايت سرعت بتواند مطلبي را بخواند بيشتر از 300 الي 400 كلمه در دقيقه نمي تواند بخواند چرا كه سيستم گفتاري ما محدوديت هاي دارد كه تا حدي قابليت افزايش سرعت را دارد و بيشتر از آن اجازه افزايش سرعت را نمي دهد، اما اگر همين بلند خواني به صامت خواني يا چشم خواني تبديل شود ، هم سرعت و درك بالاتري خواهيم داشت.

3.درون خواني (لب خواني): اين روش نيز باعث پايين آمدن سرعت مطالعه مي شود.

4. برگشت غيرارادي چشم به عقب: هنگامي كه مشغول مطالعه هستيد چشم به صورت ناخوداگاه بر مي گردد، و 4 يا 5 كلمه عقب تر را مي بيند و اين از اختيار و اراده شما خارج است، راه چاره اين مشكل خط بردن زير ِ جملات با انگشت يا خط بَر است، البته اين براي اوايل كار است و بعدها زماني كه در اثر تمرين در اين زمينه مهارت پيدا كرديد ديگر نيازي به اين كار نيست.

5. سرگرداني چشم بين خطوط: گاهي اوقات در حين مطالعه ، خط مورد نظرتان را گم مي كنيد و چشمتان بين خطوط سرگردان مي شود يا خط تكراري مي بينيد، اين مشكل هم با خط بردن حل مي شود.

6. مكث طولاني چشم بر روي كلمات: چشم به طور متوسط يك چهارم ثانيه روي هر كلمه مكث مي كند يعني در هر ثانيه 4 كلمه و در هر دقيقه 240 كلمه، علت اين مكث طولاني همان محدوديت هاي فوق الذكر است. براي كوتاه كردن مكث روي كلمات ابتداي كار با خط بردن سريع، چشمتان را به اين وضعيت عادت دهيد. چرا كه مكث طولاني علاوه بر پايين آوردن سرعت مطالعه شما باعث خستگي چشم هم مي شود.

7. محدوديت حوزه ي ديد: در حالت عادي وقتي به يك متن نگاه مي كنيد چند كلمه را مي توانيد ببينيد و درك كنيد امّا اگر اين محدوده وسيع تر باشد تعداد كلماتي را كه مي توانيد ببينيد بيشتر است و در نتيجه اين افزايش حوزه ديد، ديدن و درك كردن كلمات بيشتر و افزايش سرعت مطالعه را در پي خواهد داشت.

* معايب كند خواني و مزاياي تند خواني:

1.اتلاف وقت: يك دانش آموز تا سال چهارم دانشگاه كه مدرك كارشناسي مي گيرد 22 هزار ساعت مطالعه مي كند، يعني 22 هزار ساعت عُمر خود را هزينه مي كند، اين زمان اگر با تند خواني مطالع شود به نصف كاهش پيدا مي كند.

2.حواس پرتي و عدم تمركز: راننده اي را تصور كنيد با سرعت 30 كيلومتر در ساعت در حال رانندگي است، چنين شخصي مي تواند چاي بنوشد با هم سفرش صحبت كند و به موسيقي گوش كند، اما زماني كه سزعت بالا مي رود ديگر نمي تواند اين كارها را انجام دهد و تمام حواسش را جمع مي كند تا در رانندگي تمركز كافي داشته باشد؛ در مطالع هم به همين شكل است، زماني كه فردي مطلبي را با سرعت كم مي خواند ، به مغز اين فرصت را مي دهد كه به مطالب جنبي بپردازد و روي مطالع متمركز نباشد.

3. بي علاقه و بي انگيزه شدن نسبت به مطالعه: شايد بارها برايتان پيش آمده باشد كتابي را مشتاقانه از قفسه بر ميداريد تا مطالعه كنيد اما پس از خواندن ده ، دوازده صفحه خسته مي شويد، اين يكي از معايب كند خواني است.

4.خستگي: خستگي دو نوع است 1- خستگي جسمي.2- خستگي روحي و ذهني. در خستگي جسمي، به علت كندخواني، كم كم شروع به لم دادن مي كنيد، كج و كوله مي نشينيد و درنهايت دراز مي كشيد! و در آخر هم شايد خوابتان ببرد!! كندخواني باعث خستگي شديد چشم هم مي شود، چون چشم روي كلمات مكث مي كند، خسته شده و كارايي خود را از دست مي دهد.

1-تند خواني بدون درك: در اين مرحله هدف، هماهنگي بين چشم و حركت دست است، يك كتاب يا نوشته اي را آماده كنيد و بدون درك كلمه ( حتي مي توانيد كتاب را وارونه بگيريد!) انگشت را زيرِ اولين كلمه ي گوشه ي سمت راست بالاي صفحه در زيرِ خطوط قرار دهيد و خط ببريد( همانطور كه در كلاس اوّل ابتدايي، هنگام خواندن انجام مي داديد!) و با چشم حركت انگشت را دنبال كنيد. سعي كنيد به سرعت انگشت خود بيافزايد و چشم را به سرعت بالا عادت دهيد. (توصيه مي كنم از خط بَر استفاده نكنيد و خود را به انگشت عادت دهيد، چون انگشت هميشه همراه شماست!). فقط چشم ها را حركت دهيد و سر ثابت باشد! اين تمرين را به مقدار زيادي انجام دهيد.

2- تند خواني با درك كم: در ابتداي اين مرحله تند خواني را با درك خيلي خيلي كم شروع مي كنيد و گام به گام كه جلوتر مي رويد ميزان درك را هم افزايش مي دهيد. در اين مرحله كتاب با مفاهيم خيلي ساده را انتخاب كرده و انگشت را زيرِ اولين كلمه ي گوشه ي سمت راست بالاي صفحه قرار مي دهيد و با خط بردن و صامت خواني، نرم و روان خط ببريد و از هر خط يك يا دو يا سه كلمه را درك كنيد، به هيچ وجه نگران درك كردن نباشيد، هدف بالارفتن سرعت مطالعه شماست هنوز به مرحله درك نرسيده ايم!( فاصله چشمان از صفحه كتاب به سور متوسط 30 الا 40 سانتي متر است، امّا در تندخواني 10 سانتي متر به آن بيافزاييد)

3.دروازه ورود به تند خواني: تمرينات تندخواني منحصر به سن و سال و يا سطح تحصيلاتِ خاصي نيست، شما خواننده ي گرامي اگر داراي مدرك ديپلم ، يا كارشناسي يا كارشناسي ارشد و يا دكترا هستيد، فرقي نمي كند مهم اين است كه فردي از افراد ِ مطالعه هستيد و هر كس كه مطالعه مي كند نيازمند تند خواني است.

براي اين مرحله يك كتاب داستاني ِ ساده را انتخاب كنيد. اگر با انگشت خط مي بريد وگرنه با خط بر به مدّت يك دقيقه از زيرِ اولين گلمه از گوشه ي سمت ِ راست ِ بالاي ِ صفحه با سرعت و درك نسبي خط ببريد. سعي كنيد هميشه وضعيت صحيح نشستن را رعايت كنيد و با چشم حركت دست را دنبال كنيد و با سرعت بخوانيد چرا كه در اين مرحله درك نسبي مدنظر ماست و از هر خط دو يا سه كلمه را درك كنيد،پس خيلي نگران نباشيد. سعي كنيد سرعت مطالعه ي خود را افزايش دهيد. براي افزايش سرعت مطالعه بايد سرعت هماهنگي چشم و دست و به خصوص سرعت حركت چشم ها افزايش پيدا كند. براي اين كار يك تمرين بسيار ساده و در عين حال مهم را به شما آموزش مي دهيم . يك كتاب را انتخاب كنيد و در مقابل خود باز كنيد، چشم را يك بار از بالاي صفحه با پايين صفحه حركت دهيد و يك بار از پايين به بالا، در اين تمرين خواندن وجود ندارد، بلكه فقط بايد ببينيد و هر بار سريع تر از دفعه ي قبل، اين تمرين را خيلي زياد انجام دهيد. در مرحله ي بعد همان صفحه ي كتاب را به طوري كه دو صفحه روبروي هم باز باشند به صورت افقي مي بينيد ( يعني طول دو صفحه بازشدهِ كتاب)، به اين شكل كه يك بار چشم را از راست به چپ و يك بار از چپ به راست و با سرعت بالا، حركت دهيد، اين تمرين را هم زياد انجام دهيد. مرحله بعد همين تمرين، حركت چشم به صورت مورب بر روي صفحه كتاب است، يعني از گوشه ي سمت راست بالاي صفحه به گوشه ي سمت چپ پايين صفحه حركت مي كند. اين تمرين را هم مانند تمرين هاي گذشته زياد انجام دهيد. يك تمرين ديگر هم وجود دارد كه سرعت چشم شما را بالا مي برد، به اين صورت كه 100 صفحه را با سرعت تقريبي هر صفحه 2 ثانيه ببينيد و ورق بزنيد، مثلن در يك ثانيه تا وسط صفحه ببيند و در ثانيه دوم نيمه بعدي صفحه را ببينيد و به صفحه بعد برويد.فقط مي بينيد و نيازي به خواندن نيست. اين تمرين را هم زياد انجام دهيد.

4. آخرين مرحله تند خواني، مطالعه ي پر سرعت به همراه يادگيري پايدار: پس از انجام دادن مراحل قبل خط بردن براي شما عادي مي شود و هماهنگي بين دست و چشم به صورت كامل به وجود مي آيد. فراموش نكنيد تندخواني يك مهارت است و به تمرين احتياج دارد. همانطور كه يك ورزشكار بعد از مدتي تمرين نكند دچار اُفت آمادگي بدني مي شود، ترك كردن تمرينات تندخواني هم ممكن است كارايي شما را حين مطالعه پايين بياورد، پس هر زمان كه فرصت داشتيد اين تمرين هاي كه در مراحل چهارگانه آمده است را انجام دهيد.

مطالعه با درك كامل و ماندگاري طولاني: در اين بخش به مباحثي چون روش صحيح يادداشت برداري،نحوه ي شناخت كلمات كليدي و الگوهاي يادآوري خواهيم پرداخت. متخصصين مطالعه و يادگيري معتقدند به طور متوسط 90 درصد مطالبي كه مطالع مي شود بدون فايده و اضافي است و فقط 10درصد آن مطالب، مفيد است. البته اين تقسيم بندي با توجه به انواع مطالبي است كه وجود دارد مثلن يك كتاب ممكن است كه پر از مطالب كليدي و مهم باشد و كتابي ديگر فقط 10 درصد مطالب مفيد داشته باشد، يعني از يك كتاب 200 صفحه اي به عنوان مثال فقط 20صفحه ي آن مفيد و به درد بخور است و 180 صفحه ي آن زايد و غير مفيد است! شايد اين سوال پيش بيايد اگر زايد است، چرا آنها را مي نويسند!!؟ در جواب بايد گفت اين مطالب اضافي در حقيقت توضيح و شرح آن مطالب مهم و كليدي است، پس ابتدا كتاب را يك بار كاملن مطالعه مي كنيد و ديگر نيازي به به چندبار مطالعه كردن يك كتاب نداريد، چه كتاب درسي و چه غير درسي، چرا كه شما با جدا سازي مطالب مهم و كليدي از مطالب زايد و اضافي فقط يك بار و براي اولين و آخرين بار كتابي را مطالعه مي كنيد، البته كتاب هاي كه داراي نكات مهم و با هدف آموختن مطلبي نگاشته مي شوند، نه مطالب سرگرم كننده و وقت پركن! پس از اين به بعد هر كتابي كه داراي مطالب مهم و كليدي و آموزنده است را يك بار و براي آخرين بار مطالعه مي كنيد و اين مستلزم مطالعه همراه با يادداشت برداري است. يادداشت برداري هم به اين صورت است كه شما كلمات كليدي و نكته هاي مهم را يادداشت كنيد. و اينكه چگونه كلمات كليدي را از غير كليدي تشخيص دهيم در ادامه خواهد آمد.

ويژگي هاي كلمات و نكات كليدي و فوايد يادداشت برداري: كلمه يا نكته ي كليدي همان طور كه از نامش آشكار است، همچون كليدي است كه بدون آن قفل مطالب باز نمي شود.

يكي از موانعي كه در راه مطالعه و كسب دانش است، خستگي است اين خستگي ممكن است جسمي يا روحي باشد، در اين نوشتار روشي را به شما آموزش مي دهيم كه ديگر خستگي براي شما معنا نخواهد داشت!

به مغز استراحت دهيد: استراحت مغز يكي ديگر از شرايط مطالعه است، براي مدت طولاني و پيوسته مطالعه نكنيد، در هر فاصله ي زماني 30 تا 40 دقيقه مطالعه، 5 دقيقه استراحت كنيد، يكي از تكنيك هاي تقويت حافظه هم همين استراحت مغزي است.

خواب كافي: خواب يعني شارژ دوباره، بعضي ها ساعت زيادي مي خوابند، امّا خستگي از بدن آن ها خارج نمي شود و بعضي ها هم وقت كمي را به خواب اختصاص مي دهند ولي با نشاط و شارژ مي شوند، يك نفر در مسافرت ده يا دوازده ساعت در اتوبوس خوابيده امّا خستگي از بدن او خارج نشده و همچنان خسته است، اين خواب راحت و درست نيست و يا عده اي در منزل هم كه مي خوابند، شارژ مجدد نمي شوند. بخاطر اينكه روش خوابيدنشان اشتباه است، اين دست از افراد به صورت جنيني مي خوابند و دست و پا را جمع مي كنند، دور خودشان مي پيچند، اين خوابِ راحتي نيست، بايد دست و پا را شُل كنيد و نفس عميق بكشيد و هر چه قدر بدن بيشتر با زمين تماس داشته باشد، خوابِ راحت تر است. افرادي كه مطالعه مي كنند، به هيچ وجه نبايد خواب خود را كم كنند، به عنوان مثال عده اي كمتر مي خوابند بيشتر مطالعه كنند، امّا غافلند از اينكه اين كار باعث تضعيفِ حافظه ي آنها مي شود.

مكان مطالعه؛ مكان ِ مطالعه هم تاثير زيادي بر روي به وجود آمدن خستگي دارد، اين مكان نبايد شلوغ باشد، يعني وسايل اضافي كه باعث حواس پرتي مي شود در آن نباشد، صداهاي مزاحم در آن كم يا نباشد، نميز و مرتب باشد و تصاوير و قاب عكس ها و اشياء گوناگون در آن كم باشد. هواي مكان مطالعه بايد نميز و مناسب باشد و دماي آن بين 20تا 24 درجه باشد.

تن آرامي روش هاي مختلفي دارد كه ما در اين جا با يك روش خيلي ساده كه براي همه كس و در همه ي شرايط قابل اجراست. تن آرامي پنج مرحله دارد: 1- تجسم. 2- تمركز.3-فرمان ذهني.4- تلقين. 5- تجسم دوباره. تن آرامي را به دو شكل مي توان انجام داد: 1- در حالت نشسته بر روي صندلي 2- در حالت دراز كش بر روي زمين.

در حالت نشسته بر روي صندلي بايد به گونه اي بنشينيد كه ستون فقرات راست باشد، كج و كوله نباشد و لم ندهيد و به خودتان هم فشار نياوريد، خيلي راحت پاها را به اندازه عرض شانه باز مي كنيد و دست ها را روي آنها مي گذاريد و در حالت دراز كش هم به صورت طاق باز! دست ها را كنار پاها قرار مي دهيد و پاها را به اندازه عرض شانه باز مي كنيد. تن آرامي اگر در محيط آرام بي سر و صدا انجام شود تاثير بهتري خواهد داشت و ميزان تابش نور هم به هر ميزان كه كمتر باشد، بهتر خواهد بود، البته استفاده از نور آبي ملايم در ايجاد آرامش نقشي تاثير گذار را دارد كه باعث آرامش مي شود.

** تركيب آرام سازي مي تواند متفاوت باشد به اين معني كه مي توانيد از بالا به پايين شروع كنيد و يا از پايين به بالا، به اين صورت كه از پايين، از نوكِ انگشتان پا تا فرق سر، بدن را به حالت راحت در بياوريد، يكي يكي اعضاي بدن را مجسم مي كنيد، مثلن پاي راست را مجسم مي كنيد و بعد روي آن تمركز كرده و سپس فرمانِ ذهني را صادر مي كنيد كه پاي راست شُل شود، خيلي راحت، حال تلقين مي كنيد كه شل شد، بعد اين حالت را مجسم مي كنيد، ( همان پنج مرحله اي كه در بالا ذكر شد) ؛ به همين صورت براي ساير اعضاي بدن اين كار را انجام مي دهيد يعني، بعد از پاي راست، پاي چپ،دست راست، دست چپ، شكم، عضلات پشت ِ كمر ، سينه، سر و صورت و همه ي اعضاي بدن را آرام مي سازيد. در شرايطي كه زمان لازم نداريد، مي توانيد كمتر از يك دقيقه همه اين مراحل را انجام دهيد.

*انجام تمرين:

چشم ها را به آرامي ببنديد، پاي راست خود را مجسم كنيد ، واضح و روشن پاي راست خود را ببينيد، از نوك انگشتان تا انتهاي ران، را به وضوح تصور كرده و ببينيد، انگشتان پا، قوزك پا، ساق پا، زانو، ران، همه را ببينيد، حالا تمركزتان را روي پاي راستتان و تمام حواستان را روي پاي راست متمركز كنيد، خصوصن بر روي قسمت هايي كه گرفتگي و انقباض دارند و يا درد يا خستگي در آن ناحيه احساس مي كنيد، روي آن ها بيشتر تمركز كنيد تا اين حالت برطرف شود! حالا ذهنتان به پاي راست فرمان مي دهد كه شل شود، به راحتي و در انبساط كامل، حالا تلقين مي كنيد كه شل شد، لذت ببريد از اين راحتي و آرامش، حالا پاي راستتان را مجسم كنيد كه در حالت آرامش كامل قرار گرفته، اين صحنه را واضح و روشن ببينيد، از نوك انگشتان پا تا انتهاي ران، بر روي پاي چپ تمركز كنيد، خصوصن بر روي قسمت هايي كه دچار انقباض و گرفتگي و يا دردي هستند،روي آن قسمت ها بيشتر تمركز كنيد تا اين حالت برطرف شود، حالا فرمان ذهني مي دهيد، ذهنتان فرمان مي دهد به پاي چپ كه شل شود، خيلي راحت، تلقين مي كنيد كه پاي چپ شل شد، لذت ببريد از اين حالت را، الان هر دو پا در حالت آرام و راحت قرار دارند، انرژي در همه جا جاري است از جمله پاهاي شما، از آن استفاده كنيد.

حالا دست راستتان را مجسم كنيد، دست راست را واضح و روشن ببينيد، از نوك انگشتان دست تا انتهاي شانه، انگشتتان دست، مچ دست، ساعد، بازو، همه را ببينيد، تمركز كنيد بر روي دست راست، تمام حواس خود را روي آن متمركز كنيد به خصوص قسمت هايي كه دچار گرفتگي، انقباض و يا درد هستند، فرمان ذهني مي دهيد كه دست راست شل شود، تلقين مي كنيد كه شل شد، خيلي راحت، لذت ببريد از اين راحتي و آرامش، اين حالت را مجسم كنيد، به وضوح و روشني آن را مشاهده كنيد؛ حالا دست چپ را به وضوح و روشني ببينيد و روي آن تمركز كنيد، خصوصن بخش هايي كه گرفتگي، انقباض يا درد دارند، فرمان ذهني مي دهيد كه شل شود، تلقين مي كنيد كه شل شد، خيلي راحت، دست چپ را ببينيد كه شل شد، مجسم كنيد، در راحتي و آرامش كامل الآن دو دست و پاي شما در يك حالت آرام و راحتي قرار گرفته اند؛ چند نفس عميق بكشيد، مطابق آهنگ 2،4،1 تنفس عميق كنيد و حالا عضلات پشت و شكم و سينه را شل كنيد و آن را به وضوح ببينيد. همانطور كه در آينه آن را مي بينيد،پيشاني، ابروها، چشم ها، بيني، لب ها، چانه، همه را به وضوح ببينيد و بر روي چهره ي خود تمركز كنيد، خصوصن قسمت هايي كه دچار گرفتگي هستند، فرمان ذهني مي دهيد كه شل شود، فرمان مي دهيد كه عضلات و اعضاي چهره شل شوند، آرامش را در چهره ي خود ببينيد، پوست سر را به گونه اي تصوير كنيد كه بر سر برس مي كشيد، اين حالت را احساس كنيد و فرمان دهيد كه شل شود، تلقين مي كنيد كه شل شد و آن را مجسم كنيد، حالا تمام بدن از نوك انگشتان تا فرق سر در يك حالت آرام و راحتي قرار دارد، هر دو پا، دو دست، پشت و شكم و سينه، سر و صورت، همه در آرامش كامل هستند، انرژي در همه جا جريان دارد و در بدن شما هم جاري است، تصور كنيد در كنار طبيعت و يك منظره ي خيلي زيبا و با صفا و يا در مسير جريان آبي قرار گرفته ايد كه به سمت مبداء هستي مي رود، احساس خوبي به شما دست مي دهد، احساس راحتي، احساس آرامش، مي آييد و زير سايه ي درختان مي نشينيد و نسيم خنكي كه وزيدن گرفته، سر و صورت شما را نوازش مي كند، خنكي اين نسيم را احساس مي كنيد، سعي كنيد اين عبارات را در ذهن خود تكرار كنيد و آن ها را به روشني ببينيد: « ابتدا با شمارش آرام از ده تا صفر، پلك هاي شما سنگين مي شود، سنگين و و سنگين تر، آن قدر سنگين كه وقتي به عدد صفر رسيديد، خوابتان گرفته است و در حالت خواب آلودگي هستيد، اين عبارات را در ذهن خود تكرار كنيد، آرامم، راحتم، خونسردم، من در آرامش هستم، با ذهنم در آرامش كامل هستم، خداي بزرگ پشتيبان من است، افكار ِ من سرنوشت مرا تعيين مي كند، من به افكار خويش مسلطم، خدا را شكر كه من با ذهنم در آرامش هستم » دوباره با شمارش آرام از صفر تا ده چشمان را به آرامي باز كنيد، با شمارش آرام پلك ها آرام آرام سبك مي شوند، سبك و سبك تر، به آرامي چشمانتان را باز كنيد، بعد از پايان تن آرامي دو يا سه دقيقه سر جاي خود باقي بمانيد و با همان حالتي كه داشتيد، بلند نشويد.

امّا مواقعي هست كه آنقدر صرصت نداريد كه چند دقيقه را صرف تن آرامي كنيد،در اين صورت كمتر از يك دقيقه پاها را شُل كنيد، دست ها را شل كنيد و چند نفس عميق بكشيد، عضلات شكم و پشت و سينه را هم شُل كنيد، چند نفس عميق بكشيد، عضلات شكم و پشت و سينه را هم شُل كنيد، چهره و صورت را به حالت آرامش در بياوريد؛ در اين صورت چند دقيقه بيشتر وقت لازم نيست.

كتاب ِ چگونه ذهنِ برتر داشته باشيم؟ ؛ مولف: مهدي اميني؛ انتشارات چاف

 ____________________________________________

 پی نوشت:

* برای نوشتن این پست خیلی سختی کشیدم! موقع تایپ کامپیوترم خراب شد, موقع امتشار اینترنتم قطع شد! و بالاره آمدم سبزوار و در یکی از کافی نت های سبزوار این مطلب منتشر کردم.